13 Aralık 2010 Pazartesi

Mesane ve urethra

MESANE
Idrar rezervuari olarak görev yapan içi bos muskuler bir organdir.Bos durumda simfizis pubisin arkasinda, dolunca tamamen kemik pelvis içinde bulunur.Bebek ve çocuklarda biraz daha yukardadir.Akut veya kronik retansiyonda asiri doldugunda göbege kadar uzanabilir.
Erkekte mesane arka tarafinda seminal vezikül, vaz deferens, üreter ve rektum bulunur.Bayanlarda mesane ve rektum arasinda uterus bulunur.Mesane kubbesi ve posterior yüzü peritonla örtülüdür.
Mesane duvarinin iç yüzünde transizyonel epitelden ibaret mukoza bulunur.Mukozanin üzerinde konnektif ve elastik doku içeren submukoza (lamina propria) ve bunun da disinda (trigon bölgesi ve mesane boynu hariç) rastgele degisik tarzda sirküler, longitudinal ve spiral seyreden detrusor kas tabakasi bulunur.Detrusor kas tabakasininda disinda fibröz konnektif doku içeren adventisya tabakasi bulunur.
Üreterler posterolateralden oblik tarzda mesane duvarindan geçerek mesaneye açilarlar.Mesane duvarinin üreterin geçisine izin verdigi yere üreteral hiatus denir ve burasi mesane duvarinin en zayif bölgesidir.Iki üreter orifisi ile mesane boynu arasindaki alana trigon denir. Trigon, yüzeyel ve derin olmak üzere birbirinden kolaylikla ayrilabilen, iki kas dokusu tabakasindan ibarettir ve arkasinda da mesanenin kas dokusu olan detrusor bulunur.Mesane tabani mesanenin en fikse kismi olup içten disa dogru kas tabakalarindaki siralanma söyledir; 1-yüzeyel trigon 2- derin trigon 3-detrusorun iç longitudinal kas lifleri 4-detrusorun sirküler kas lifleri ve 5-detrusorun dis longitudinal kas lifleri.
Mesane boynu, internal sifinkter olarak görev görür ve çizgisiz kaslardan yapildigi için irade disi çalisir. Detrusor kas lifleri mesane boynuna yaklasirken belirgin üç tabaka (içte ve dista longitudinal,ortada sirküler) olusturur. Trigona ait kas lifleri üreter alt ucundan basliyan ve prostatik üretranin etrafina kadar uzanan üreterotrigonal kompleks içinde yer alir. Bu kompleksin ve prostatik üretra etrafinda internal sifinkteri olusturan kas liflerinin seyri söyledir; 1-Detrusorun iç longitudinal kas lifleri ve yüzeyel trigonun kas lifleriyle beraber huni seklinde prostatik üretranin etrafinda verumantanuma kadar, bayanlarda ise tüm üretra boyunca eksternal üretral meaya kadar yine longitudinal tarzda uzanir.
2-Detrusorun sirküler seyirli kas lifleri, mesane boynunda 2 cm uzunlugunda bir halka olusturur ve mesane boynundan geri dönerek radiyer tarzda detrusor içine yayilir. 3-Detrusorun dis longitudinal seyirli kas lifleri ise mesane boynunu sirküler ve spiral tarzda hertaraftan sarar ve prostatik üretranin proksimal kismindan geri dönerek tekrar detrusor liflerine katilir.Bu sirküler tarzda seyreden kas liflerinin bir kismi erkekte prostatin kasliflerine katilirki bu durum bayanlarda söz konusu degildir.
4-Derin trigonun kas lifleri mesane boynunun orta-arka tarafinda yogunlasarak sonlanir.
Mesane internal iliak (hipogastrik) arterden çikan üç daldan (üst,orta ve alt vezikal arter) kanlanir.Aynica obturator ve inferior gluteal arterlerden çikan küçük dallarla da kanlanir.Bayanlarda uterus ve vajinal arterlerin de dallari mesane kanlanmasina katilir. Mesane çevresine zengin ven pleksusu vardir ve bu ven pleksusu internal iliak (hipogastrik) vene basalir.
Mesanenin lenfatik kanallari vezikal, eksternal iliak,internal iliak (hipogastrik) ve komün iliak lenf nodlarina drene olurlar.

ürethra
Erkekte 20-21 cm uzunlugunda olup mesaneden eksternal meatusa kadar uzanir. Prostatik, membranöz (ikisine birlikte posterior üretra da denir) ve penil üretra (anterior üretra da denir) olmak üzere üç bölüme ayrilir.Penil üretranin ise bulboz ve pendüloz üretra ve fossa navikularis olmak üzere üç bölümü vardir.üretranin dört dar ve üç genis bölgesi vardir.Dar bölgeleri membranöz üretra, fossa navikularisin baslangiç ve bitis yerleri ve eksternal meatusdur. Genis bölgeleri prostatik üretra, bulböz üretra ve fossa navikularisdir.
PROSTATIK URETRA:üretranin en genis ve genisliyebilen kismi olup ortalama 3-3,5 cm uzunulgundadir.Etrafinda prostat glandi bulunur.Prostat glandinin apeksi hizasinda üretranin tabaninda verumontanum denilen bir çikinti vardir. Verumontanumun iki yanindan ejekulatuvar kanallar üretraya açilir, ve prostatik üretra burada açikligi simfizis pubise bakan bir açilanma yapar.Prostatik üretranin tabaninda degisik yerlerden prostatik kanallar açilir.
MEMBRANÖZ URETRA: Ortalama 2-2,5 uzunlugunda olan bu bölümün etrafinda çizgili kaslardan olusan eksternal sifinkter (istemli çalisan sifinkter) bulunur.Membranöz üretranin ön tarafindan penisin derin dorsal veni ve arka iki yan taraftan nervus erigentesler geçer.Bu bölümün her iki yaninda bulboüretral (Cowper) glandlar bulunur.
Eksternal sifinkter kaslarinin çikis yeri ürogenital diyafragma olup erkekte membranöz üretrayi ve disilerde üretranin orta kismini ? seklinde sararak tekrar urogenital diyafragmaya uzanir.Içerisinde çabuk kasilan,kasilma gücü fazla olan ve yavas kasilan , kasilma gücü az fakat uzun süre kasili kalabilecek nitelikteki çizgili kas lifleri bulunur.Bu sifinkter 1 cm. uzunlugunda olup erkekte 6 mm. disilerde 1-2 mm. kalinligindadir
PENIL URETRA:Ortalama 15 cm uzunlugunda olup penisin korpus spongiozumu içinde bulunur.Penisin bulbospongioz kasi ile sarili olan kismina bulböz üretra denir.Penisin serbest hareketli kismi içinde bulunan bölümüne pendüloz üretra denir.Fossa navikularis glans penis içinde bulunur.Erkek üretrasinin en dar yeri eksternal meatusdur.
Uretranin epiteli mesane epitelinin devamidir, eksternal meatusun iç kisminda stratifiye epitele dönüsür.Epitel tabakasinin disinda elastik ve konnektif doku içeren submukoza tabakasinin içinde çok sayida Littre glandlari bulunur ve bu tabaka damardan zengindir. Submukozanin disinda muskuler ve adventisya tabakalari vardir.
Internal pudental arterin dali olan bulboüretral arterden kanlanir.Venöz drenaji penisin derin dorsal veni araciligi ile internal pudental vene olur.lenfatik kanallari internal iliak (hipogastrik) ve komün iliak lenf nodlarina açilir.
Bayan üretrasi ortalama 4 cm uzunlugunda olup klitorisin hemen altinda vulvaya açilir. Vajenin ön tarafinda simfizis pubisin altinda bulunur.Bayanlarda üretranin mukoza epiteli baslangiçta transisyonel olup distal kisimda squamöz epitele dönüsür.Elastik ve konnektif dokulari içeren submukoza tabakasinin içinde sayilari distale dogru artan çok sayida muköz periüretral (Skene) glandlar bulunur.Bu glandlardan üretranin distal kisminda bulunanlarinin bazilari birleserek tek kanalla üretranin iki yanindan vulvaya saat 4 ve 8 hizalarinda açilir ki bunlara paraüretral (Bartholin) glandlari denir ve salgisi koit baslangicinda vulvanin kayganligini saglar.Bayanlarda eksternal sifinkter üretranin orta bölümünde bulunur.Bayanlarda üretral kontinansi saglayan sözü edilen kas yapilarindan baska vezikoüretral açinin da çok önemi vardir.Normalde 90°-110° olan bu açinin, çok sayida doguma bagli olarak genislemesi halinde stres inkontinans denilen idrar kaçirma olayi meydana gelir.
Bayan üretrasi vezikal, vaginal ve internal pudental arterlerden çikan dallarla kanlanir.Venöz drenaji internal pudental ven içine olur. üretranin distal kisiminin lenfatik kanallari inguinal ve subinguinal lenf nodlarina proksimal kisimlarinki internal iliak (hipogastrik) lenf nodlarina açilir.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder