12 Aralık 2010 Pazar

asit - baz bozuklukları


BASİT ASİT-BAZ BOZUKLUKLARI
            Plazma HCO3- veya PCO2 düzeyindeki degişiklikler sonucunda asit-baz bozuklukları ortaya çıkar. Kan pH’sının 7.35’in altında olmasına asidemi, 7.45’in üzerinde olmasına ise alkalemi adı verilir. Buna karşılık, asidoz, kan pH’sını asit tarafa doğru kaydırabilecek (asidemi yapabilecek) bir patolojiyi, alkaloz ise kan pH’sını alkali tarafa doğru kaydırabilecek (alkalemi yapabilecek) bir patolojiyi belirtir.
            Primer olarak plazma HCO3- düzeyinde azalma varsa metabolik asidoz söz konusudur. Bu durumda, kompansatuar olarak alveoler ventilasyonda artış olur ve plazma CO2 basıncı düşer. Bu kompansasyon sayesinde kan pH’sı normal düzeye yaklaştırılır fakat hiçbir zaman normal düzeye getirilemez.
            Primer olarak plazma HCO3- düzeyinde artış varsa metabolik alkaloz söz konusudur. Bu durumda, kompansatuar olarak alveoler ventilasyonda azalma olur ve plazma CO2 basıncı artar. Bu kompansasyon sayesinde kan pH’sı normal düzeye yaklaştırılır fakat hiçbir zaman normal düzeye getirilemez.
            Primer olarak kan CO2 basıncında artış olursa respiratuar asidoz söz konusudur. Kan CO2 basıncındaki artışın akut olarak ortaya çıkması (akut respiratuar asidoz) halinde, kompansatuar olarak böbreklerin HCO3- sentezini hemen artırması söz konusu olamayacağından dolayı, HCO3- düzeyindeki artış minimaldir. Eğer kan CO2 basıncındaki artış 48-72 saatten daha uzun sürerse (kronik respiratuar asidoz), kompansatuar olarak böbreklerde HCO3- sentezi artar ve kan pH’sı normal düzeye yaklaştırılır fakat normale getirilemez.
            Primer olarak kan CO2 basıncında azalma olursa respiratuar alkaloz söz konusudur. Kan CO2 basıncındaki azalma akut olarak ortaya çıkması (akut respiratuar alkaloz) halinde, kompansatuar olarak böbrekler HCO3- sentezini hemen azaltamayacağından dolayı, HCO3- düzeyindeki azalma minimaldir. Bu durum 48-72 saatten daha uzun sürerse (kronik respiratuar alkaloz), kompansatuar olarak böbreklerde HCO3- sentezi azalır ve kan pH’sı normal düzeye yaklaştırılır. Bazen normal düzeye erişebilir.
            Hastada, yukarıda açıklanan asit-baz bozukluklarından sadece bir tanesi varsa, buna basit asit-baz bozukluğu adı verilir. Basit asit-baz bozukluklarındaki özellikler Tablo 2’de özetlenmiştir.

Tablo 2. Basit asit-baz bozukluklarında görülen HCO3- , CO2 basıncı ve pH değişiklikleri

    Primer bozukluk    Kompansatuar yanıt          pH                  
Metabolik Asidoz                               HCO3- $                      CO2 $                         $
Metabolik Alkaloz                               HCO3- #                      CO2 #                         #
Akut Respiratuar Asidoz                    CO2 #                         HCO3- "                     $
Kronik Respiratuar Asidoz                 CO2 #                         HCO3- #                      $
Akut Respiratuar Alkaloz                   CO2 $                         HCO3- "                     #
Kronik Respiratuar Alkaloz                CO2 $                         HCO3- $                      #, N

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder