12 Aralık 2010 Pazar

anatomi-çene eklemi ve çiğneme kasları

ÇENE EKLEMI (ARTICULATIO TEMPOROMANDIBULARIS):
Alt çene boynundaki iki çikintidan arkada yer alan proc. condylaris'in uç kismini olusturan alt çene basi (caput mandibulae) bölümü ve alt çene boynu (collum mandibulae) ile sakak kemiginin (os temporale) fossa mandibularis ve tuberculum articulare denilen çene çukuru ve eklem kabartisi arasinda olusan eklemdir. Bastaki eklemler içinde hareketli olan tek eklem olma özelligindedir.
Iki kemige ait karsilikli eklem yüzleri birbirine tam uymadigi için yardimci fibrokartilaginöz bir tabaka olan discus articularis gelismistir. Diskin üst yüzü önde konkav, arkada konveks; alt yüzü ise tamamen konkavdir. Diskin ön bölümüne m. pterygoideus lateralis'in bir bölümü tutunur. Eklemi distan saran kapsül ince ve gevsektir. Eklemi destekleyen dört bag bulunur. Bu baglar lig. laterale, lig. mediale, lig. sphenomandibulare ve lig. stylomandibulare'dir. Dis ve iç baglar eklem kapsülünün kalinlasma gösteren bölümleridir. Discus articularis, eklem kapsülüne tutundugu için eklem boslugunu ikiye bölmüstür.
Eklem hareketleri, elevasyon/depresyon (alt çenenin yukari/asagi hareketi), protraksiyon/retraksiyon (çenenin öne uzatilmasi/geri çekilmesi) olarak özetlenebilir. Mastikasyon (çigneme) hareketi, elevasyon/depresyon ve protraksiyon/retraksiyon hareketlerinin sag ve sol taraf kaslarinca art arda tekrarlanmasi ile yapilir.


ÇIGNEME KASLARI (MUSCULI MASTICATORII):
M. temporalis (Sakak kasi):
Fossa temporalis'te yerlesmis bulunan genis bir kastir. Lifleri cranium yan yüzünden baslayarak arcus zygomaticus iç yanindan geçerler. Kasin sonlanma yeri mandibula'da proc. coronoideus'dur. Ön lifleri alt çeneyi kaldirir, arka lifleri alt çeneyi kaldirir ve arkaya çeker.
M. masseter (Çignetici kas):
Derin (pars profunda) ve yüzeysel (pars superficialis) olmak üzere iki bölümlü bir kastir. Parotis bezinin dis lobunun derininde yer alir ve ramus mandibulae'nin dis yüzünü tamamen örter. M. buccinator ile arasinda corpus adiposum buccae vardir. Derin parçasi elmacik kemerinin arka, yüzeysel parçasi ise ön üçte ikilik bölümünden baslayarak asagiya iner. Lifleri angulus mandibulae ve ramus mandibulae'nin dis yüzünde periosta yapisarak sonlanir. Alt çenenin en kuvvetli elevatör kasidir.
M pterygoideus lateralis (Dis kanatsi kas):
Pl. venosus pterygoideus'la yakin komsuluk gösterir. Proc. pterygoideus'un dis yapragindan ve os sphenoidale'nin büyük kanadindan baslayan lifleri ikiye ayrilir. Caput superior'u çene ekleminde discus articularis'e; caput inferior'u alt çene kemiginde proc. condylaris'e yapisir. Bu kas caput mandibulae'yi ve eklem diskini öne çeker ve bu yolla çeneyi açar. Sag ve sol taraf kaslarinin birlikte hareket etmesi sonucunda çenenin protrüzyonu saglanir.
M pterygoideus medialis (Iç kanatsi kas):
Fossa pterygoidea'dan angulus mandibulae'nin iç yüzüne uzanir. M. masseter'e paralel seyirlidir ve o da alt çenenin kuvvetli elevatörüdür.
Dört çigneme kasi da n. trigeminus'un dali olan n. mandibularis tarafindan innerve edilir.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder