12 Aralık 2010 Pazar

anatomi- abdominal ve inguinal bölge

ABDOMINAL ve INGUINAL BÖLGE YÜZEY ANATOMISI
Diafragma
Diafragma abdominal boslugu gogüs boslugundan ayiran musculo-tendinöz yapidir. Diafragmanin seviyesi; solunumun fazina, kisinin vücut yapisina göre önemli degisiklikler gösterir. Örnegin gögüs kafesi genis olan sahislarda, dar olanlara göre genellikle dah yüksek yerlesim gösterir. Nötral solunum pozisyonunda diafragmanin ortalama lokalizasyonu genellikle su sekilde tarif edilir. Diafragmanin sagda tarafta en yüksek noktasi 5. kikirdak kosta seviyesine uyar (T10-T11 seviyesi veya medioclavicular hatta 4. kosta seviyesi). Sol taraftaki en yüksek nokta ise genellikle 6. kikirdak kosta seviyesine (T11-T12 veya 5. kosta seviyesi) uyar. Sag ve sol yükseltilere oranla daha asagida yerlesmis olan orta bölümü ise xiphosternal eklem seviyesine uyar. Ancak midesi dolu olan bir kiside bu seviyeler bir tam vertebra kadar daha yüksekte yerlesmis olabilir. Diafragma, supine pozisyondaki (sir üstü yatan) bir kiside daha yüksekte yerlesim gösterir. Oturma ya da yari yatar pozisyonda ise, karin ön duvari gevsemis durumdadir ve diafragma bu nedenle bu pozisyonlarda en asagida yerlesmis durumdadir. Bu solunum güçlügü çeken (dispne) kisilerin, supine pozisyon yerine neden yari oturur pozisyonda yatmayi tercih ettiklerini açiklayan bir durumdur.
Istirahat solunumunda diafragma pozisyonu ancak 1 cm veya hafif üzerinde yükselir ya da alçalir. Derin ve zorlu solunumda ise, bu miktar farkli kisiler arasinda önemli degisiklik gösterecek sekilde 3 ila 10 cm arasinda olabilmektedir.
Diafragmanin motor ve duyu siniri n. phericus’dur. Büyük oranda C4 spinal sinir tarafindan olusturulan n. pherinus’a, C5 ve C3’den de lifler katilmaktadir. Bu sinirin boyun bölgesinde, m. scalenus anterior üzerinde seyrettigini ve bu bölgede sinirin elektriksel stimülasyonunu ile solunumun uyarilabilecegini, ya da sürekli hiçkirik veya diafragmatik agri gibi durumlarda yine bu bölgeden uygulanacak anastetik maddelerle sinirin blokajinin mümkün oldugunu hatirlayiniz. N. phrenicus’un diafragmanin en önemli duyu sinir olusu, diafragma agrilarinin, C3-C5 liflerinin boyun bölgesinde dagildigi yerlerde de hissedilmesine (yansiyan agri) neden olur.
Karin Ön Duvari Olusumlari
Karin ön duvari, büyük ölçüde her iki tarafta bulunan ve farkli yönlerde seyir gösteren 3 kas tabakasi (Distan içe dogru sirasi ile; m. obliquus externus abdominis, m. obliquus internus abdominis ve m. transversus abdominis), bunlarin karin bölgesi orta bölümünde birlesmesi ile olusan ve rektus kilifi (vagina musculi recti abdominis) adini verigimiz aponeurotik kilif ve bu kilif içerisinde yukaridan asagiya dogru uzanan bir çift kas olan m. rectus abdominis tarafindan olusturulur.
M. rectus abdominis, yukarida 5-7. kostal kikirdaklardan baslayan, ve asagiya dogru vertikal olarak seyrederek, pubis’de sonlanan bir kasdir. Kas önde belirli bölgelerde rectus kilifina tutunmustur ve üç adet olan bu tutunma bölgelerine, intersectio tendinei adi verilmektedir. Yüzeysel anatomik yaklasimla bakacak olursak bu intersectio tendinei’leri ve aralarinda olusan rectus kasi bölümlerini ancak zayif ve tercihen karin kaslarini çalistirmis erkekelerde siklikla görebilmek mümkündür. Intersectio tendinei’lerin birincisi, proc. xiphoideus’un hemen altinda, bir digeri umbulicus’un hemen üzerinde, üçünsü ise bu ikisinin ortasinda yer alir. M. rectus abdomis’in en alt 6 interkostal sinir tarafindan innerve edildigini hatirlayiniz.
M. obliquus externus abdominis, abdomenin ön ve dis yaninda yer alir. Karin duvari kaslarinin en genisidir. 6-8 parmaksi uzanti ile 5-12. kaburgalarin dis yüzünden baslar. Bu dis seklindeki parmaksi uzantilar yukarida m. serratus anterior ve asagida m. latissimus dorsi demetlerinin arasina sokulur. Bu parmaksi uzantilar zayif ve kaslari gelismis erkeklerde gözlenebilmektedir. Son iki kaburgadan baslayan lifler dik olarak asagiya iner, crista iliaca’nin ön yarimina yapisir. Orta ve üst grup liflerin yönü asagiya ve öne dogrudur. Bu kasin aponörozu spina iliaca anterior superior ile tuberculum pubicum arasinda kalinlasan alt bölümü lig. inguinale’yi (Poupart bagi) olusturur. Bu kasin öne dogru uzanan aponeurozo ise linea alba’da karsi taraftan gelen aponeroz ile birleserek sonlanir. Bu kasin innervasyonunu da 7-12. interkostal sinirler tarafindan saglandigini hatirlayiniz.
Karin ön duvarini olusturan kaslardan m. obliquus internus abdominis ve m. transversus abdominis daha derinde bulunan yüzeyden görülemeyen ancak rektus kilifinin olusumuna katilan diger kaslardir.
Karin ön duvari üzerinde m. rectus abdominis’in dis yan kenarini isaretleyen hafif çöküntülü çizgiye linea semilunaris denir. Karin ön duvarinda m. rectus abdominis’lerin iç tarafinda vücudun orta hattinda bulunan hafif çöküntülü çizgi ise linea alba ’dir. M. obliquus externus abdominis, m. obliquus internus abdominis ve m. transversus abdominis aponörozlarinin birlesmesi ile olusmustur. Linea alba üzerinde umbilicus çevresinde büzülmüs deri ile örtülü fibröz nedbe dokusuna anulus umbilicalis denir.
Inguinal Bölge
Inguinal bölge özellikle erkeklerde klinik açidan oldukça önemli bir bölgedir, çünkü testis’in karin boslugu ile baglantisinin saglandigi ve herniasyon (fitik) için potansiyel bir bölgedir. Embriyolojik ve fetal gelisim sirasinda, guberneculum testis adi verilen mezensimal yapi, henüz batin içerinde bulunan testis’ten scrotum’a dogru uzanan bir kanal ve scrotum’un olustugu bir merkez görevi üstlenir. Dogumdan hemen önce (7. aydan itibaren) bir periton uzantisi olan processus vaginalis karin boslugundan scrotum içine canalis inguinalis içerisinden geçecek sekilde iner ve testis’in karin boslugundan scrotum içine inisi için bir rehber görevi üstlenir. Testis scrotuma ulasinca, proc. vaginalis’in üst parçasi büzülür ve tikanir (oblitere olur). Alt parça ise testis’i saran kapali bir kese (tunica vaginalis testis) olarak kalir. Bazi kisilerde proc. vaginalis üst bölümü oblitere olmaz ve kapanmanin tam olmayisi konjenital fitiklar için ortam hazirlar.
Lig. inguinale, m. obliquus externus abdominis aponörozunun alt kenaridir. Spina iliaca anterior superior ile tuberculum pubicum arasinda uzanir. Uyluk bölgesinde fascia lata ile devam eder. Spina iliaca anterior superior kolaylikla hissedilebilen bir noktadir, ancak tuberculum pubicum herkeste kolay hissedilemeye bilinir. Tuberculum pubiculum’un yerini hissedebilmek için, uyluk abductiona getirldiginde uylugun medialinde hissedilen m. adductor longus yukari dogru takip edilirse bu kasin tutunma yeri olan tuberculum pubicuma ulasilabilinir.
Canalis inguinalis, karin ön duvarindaki kaslar arasinda olusan karin boslugu ile scrotum arasindaki oblik seyirli bir kanaldir. Canalis inguinalis’in pozisyonu lig. inguinale’nin hemen üzerinde ve ona paralel olacak sekildedir. Içerisinde erkeklerde funiculus spermaticus ve n. ilioinguinalis, kadinlarda ise lig. teres uteri geçer. Karin bölgesinin alt kisminda fitiklar için zayif bir nokta olusturan bu kanalin eksiklikleri, kismen kanalik oblik seyirli olusu ve kismen de duvarlarinin yapisal düzenlenmesi ile giderimeye çalisilmistir. Egik seyirli olusu nedeni ile kanalin iç ve dis agizlari (sirasiyla anulus inguinalis profundus ve anulus inguinalis superficialis) karsilikli degildir. Anulus inguinalis profundus fascia transversalis’daki oval bir deliktir. Lig. inguinale’nin orta noktasinin hemen üzerinde ve a. epigastrica inferior’un lateralindedir. Bu arterin pulsasyonunun alinmasi deligin yerinin belirlenmesinde önemlidir. Anulus inguinalis profundus ise crista pubica’nin tam üstünde bulunan m. externus abdominis aponörozundaki bir yariktir.
Canalis femoralis; Lig. inguinale’nin arkasinda, fascia tranversalis a.v. femoralis’in proksimal bölümünü huni seklinde saran bir kilif (femoral kilif) olusturur. Femoral kilif iki vertikal bölme ile üç bölüme ayrilir. A. femoralis dis, v. femoralis orta bölümde yer alir. En içte gevsek bag dokusu ve lenf dügümleri içeren bölüme ise canalis femoralis denir. Özetle femoral kilif a.v. femoralis ve canalis femoralis’i kusatir. Kanal 1.5 cm uzunlugunda, konik sekilli, kisa, kör bir araliktir. Üst ucu anulus femoralis adini alir ve karin duvarinda femoral fitiklarin gelistigi zayif bir noktadir. Kadin pelvisi daha genis, a.v. femoralis daha ince oldugu için canalis femoralis daha genistir ve kadinlarda daha sik görülür.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder